Poznań świętuje wyjątkowy jubileusz. Jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli miasta – Stary Marych – obchodzi właśnie 25-lecie obecności w przestrzeni miejskiej. Pomnik, który od lat towarzyszy mieszkańcom w drodze na Stary Rynek czy do Starego Browaru, niezmiennie budzi zainteresowanie zarówno poznaniaków, jak i turystów.
Plac Wiosny Ludów i ul. Półwiejska – miejsce narodzin symbolu
21 marca 2001 roku na Placu Wiosny Ludów, u wylotu ulicy Półwiejskiej, zgromadził się tłum mieszkańców. Tego dnia odbyło się uroczyste odsłonięcie pomnika Starego Marycha. Data nie była przypadkowa – zbiegła się z pierwszym dniem kalendarzowej wiosny oraz 90. rocznicą urodzin Stanisława Strugarka, związanego z popularyzacją gwary poznańskiej.
Dziś postać mężczyzny w kaszkiecie, prowadzącego rower i trzymającego teczkę, jest stałym elementem miejskiego krajobrazu. Dla wielu mieszkańców jego obecność jest czymś oczywistym, wręcz nieodłącznym od tej części Poznania.
Radiowy bohater, który trafił na cokół
Stary Marych nie jest postacią historyczną, lecz fikcyjnym bohaterem literackim stworzonym przez Juliusza Kubla. Popularność zdobył dzięki audycji „Blubry Starego Marycha”, emitowanej w Radiu Merkury od 1983 do 1999 roku. Charakterystyczny sposób mówienia gwarą poznańską oraz humorystyczne opowieści sprawiły, że bohater szybko zdobył sympatię słuchaczy.
Głosu postaci użyczył aktor Marian Pogasz, którego interpretacja stała się nieodłącznym elementem wizerunku Marycha. To właśnie jego rysy twarzy odwzorowano w rzeźbie.
W plebiscycie „Poznaniak na cokół”, organizowanym przez lokalną redakcję Gazety Wyborczej, Stary Marych pokonał znane postacie związane z historią miasta, co ostatecznie przesądziło o powstaniu pomnika.
Uroczyste odsłonięcie i lokalny kontekst
Autorem rzeźby jest poznański artysta Robert Sobociński. Uroczystego odsłonięcia dokonał prof. Stefan Stuligrosz. Podczas wydarzenia przemówienia wygłosili Juliusz Kubel, Piotr Frydryszek oraz Wojciech Bartkowiak.
W oprawę uroczystości zaangażowały się także dzieci z Teatru Łejery, które wykonały hymn „Stary Marych”. Wydarzenie zgromadziło licznych mieszkańców i od początku miało wyraźnie lokalny charakter.
Pomnik, który żyje razem z miastem
Rzeźba szybko stała się jednym z najbardziej charakterystycznych punktów Poznania. Stary Marych pełni nie tylko funkcję orientacyjną czy miejsca spotkań, ale także aktywnie uczestniczy w życiu miasta.
Co roku bierze udział w wydarzeniach takich jak Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy, kiedy ozdabiany jest charakterystycznymi serduszkami. Włącza się również w promocję Festiwalu Fantastyki Pyrkon, pojawiając się w tematycznych stylizacjach.
Nie brakuje także akcentów sportowych – podczas sukcesów Lecha Poznań pomnik ozdabiany jest klubowym szalikiem. Stary Marych pojawia się również w kampaniach społecznych i edukacyjnych, przybierając różne formy i dodatki.
Ciekawostki o Starym Marychu
Pomnik mierzy 195 centymetrów i waży około 500 kilogramów. Początkowo planowano jego ustawienie na Łazarzu, jednak ostatecznie wybrano ulicę Półwiejską – jedną z najbardziej uczęszczanych tras w centrum miasta.
Wśród studentów krąży także nieoficjalna legenda związana z pomnikiem. Według niej osoby, które w jeden wieczór odwiedzą wszystkie lokale na Starym Rynku, mogą liczyć na symboliczny „powrót do domu” na rowerze Starego Marycha.
Symbol, który przetrwał pokolenia
Po 25 latach od odsłonięcia Stary Marych pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Poznania. Jego obecność na ulicy Półwiejskiej nie tylko przypomina o lokalnej kulturze i gwarze, ale także wpisuje się w codzienne życie mieszkańców oraz rytm wydarzeń miejskich.
Źródło: poznan.pl
