Po ponad pięciu dekadach służby kultowe poznańskie „stopiątki” kończą swoją codzienną misję na miejskich torach. W najbliższy weekend mieszkańcy Poznania mają ostatnią okazję, by przejechać się historycznym składem w ramach specjalnej linii 51.
Pożegnanie z „stopiątkami” na specjalnej linii 51 w Poznaniu
MPK Poznań organizuje symboliczne pożegnanie z wagonami typu 105N i 105Na. W dniach 30–31 maja skład 105N oraz ostatnie wagony 105Na pojawią się na specjalnie uruchomionej linii 51, która tego weekendu zastąpi turystyczne linie 0 i 20.
Wybór numeru linii nie jest przypadkowy. „Dlaczego linia specjalna została oznaczona numerem 51? Bo «stopiątki» służą w Poznaniu od 51 lat” – wyjaśnia Krzysztof Dostatni, prezes Zarządu MPK Poznań. Dodaje również, że trasa z Górczyna przez centrum na Starołękę ma swoje historyczne uzasadnienie – właśnie tą trasą, wówczas pod numerem linii 14, kursowały pierwsze poznańskie wagony 105N.
Od Chorzowa do Poznania – historia tramwajów, które służyły ponad pół wieku
Historia wagonów 105N w poznańskiej komunikacji miejskiej rozpoczęła się w styczniu 1975 roku. Właśnie wtedy przewoźnik otrzymał pierwsze siedem egzemplarzy z fabryki Konstal w Chorzowie. Kolejne dostawy sprawiły, że flota tramwajów tego typu przekroczyła sto sztuk.
W 1979 roku opracowano zmodernizowaną wersję wagonu – typ 105Na. Od swojego poprzednika różniła się między innymi metalową, zabudowaną kabiną motorniczego, brakiem dodatkowych szyb w przestrzeni prowadzącego, zmienionym układem elektrycznym oraz odświeżonym wyglądem zewnętrznym. Do Poznania pierwsze wagony 105Na dotarły jeszcze w tym samym roku, a ostatnią partię fabrycznie nowych „stopiątek” stolica Wielkopolski otrzymała w 1990 roku.
Łącznie z fabryki Konstal poznański przewoźnik odebrał 246 wagonów obu typów – 105N i 105Na. Na początku eksploatacji wagony kursowały pojedynczo, jednak już po dwóch miesiącach zaczęto łączyć je w pary. W latach 1988–1992 jeździły nawet w składach trójwagonowych.
Modernizacje, kasacje i nadejście nowych Moderusów Gamma
W latach 90. XX wieku MPK Poznań rozpoczął systematyczną modernizację tramwajów tej generacji. W latach 2008–2010 dwadzieścia składów przeszło gruntowną przebudowę, po której otrzymały oznaczenie Moderus Alfa. Obecnie w ruchu liniowym pozostaje jeszcze szesnaście takich pojazdów.
W 2011 roku ruszyły pierwsze kasacje najbardziej wyeksploatowanych egzemplarzy. Proces ten trwa do dziś, a znacznie przyspieszył wraz z dostawami nowoczesnych, niskopodłogowych tramwajów Moderus Gamma. To właśnie dzięki tym zakupom MPK Poznań może teraz wycofać wysłużone wysokopodłogowe wagony 105Na z codziennej służby liniowej.
Czerwiec 2025 – koniec regularnych kursów na poznańskich torowiskach
Wraz z wprowadzeniem letniego rozkładu jazdy wagony 105Na nie będą już planowane do codziennej służby na liniach komunikacyjnych w Poznaniu. Mogą się jeszcze sporadycznie pojawić jako rezerwa czynna, jednak ich era na regularnych trasach dobiega końca.
Wybrane wagony zostaną zachowane z myślą o liniach turystycznych. Organizatorzy podkreślają ogromną rolę, jaką „stopiątki” odegrały w historii komunikacji miejskiej stolicy Wielkopolski przez ponad pięćdziesiąt jeden lat nieprzerwanej służby.
Turystyczne „stopiątki”
Wraz z wprowadzeniem letniego rozkładu jazdy „stopiątki” znikną na stałe z regularnych linii komunikacyjnych. Jednak z uwagi na ogromną rolę, jaką odegrały w historii komunikacji miejskiej, wybrane wagony zostaną zachowane z myślą o liniach turystycznych. W najbliższy weekend na trasę linii 51 wyjadą m.in. skład wagonów 105N oraz ostatnie składy 105Na, którymi jeszcze dysponuje MPK Poznań.
Trasa linii 51:
GÓRCZYN PKM – Głogowska – Roosevelta – Święty Marcin – Aleje Marcinkowskiego – Strzelecka – Królowej Jadwigi – Krzywoustego – Zamenhofa – Starołęcka – STAROŁĘKA PKM
STAROŁĘKA PKM – Starołęcka – Zamenhofa – Krzywoustego – Strzelecka – Aleje Marcinkowskiego – 27 Grudnia – Fredry – Roosevelta – Głogowska – GÓRCZYN PKM
Kursy: co 20 minut od godz. 11.58 do 17.18 z przystanku Górczyn PKM, a z pętli Starołęka PKM od godz. 12.07 do 17.07.
Źródło: Poznań.pl
