Poznań, uznawany za jedno z najbardziej rowerowych miast w Polsce, od lat rozwija infrastrukturę dla cyklistów, promując rower jako ekologiczny i zdrowy środek transportu. W maju 2025 roku, w okresie wzmożonego ruchu rowerowego związanego z kampanią „Rowerowy Maj” oraz sprzyjającą pogodą, miasto przyciąga zarówno mieszkańców, jak i turystów na dwóch kółkach. Jednak pomimo znacznych inwestycji w infrastrukturę, bezpieczeństwo rowerzystów nadal pozostawia wiele do życzenia. Jakie są główne problemy z bezpieczeństwem rowerzystów w Poznaniu w maju 2025 roku i jakie kroki można podjąć, aby poprawić sytuację?
Skala problemu bezpieczeństwa rowerzystów
Poznań dysponuje jedną z największych sieci dróg rowerowych w Polsce, liczącą ponad 339 km tras rowerowych według danych z 2023 roku, co stanowi 36% wszystkich dróg publicznych w mieście. Miasto może pochwalić się innowacjami, takimi jak rowerowe totemy sygnalizujące zalecaną prędkość jazdy czy 55 samoobsługowych stacji napraw rowerów. Jednak statystyki wypadków wskazują na potrzebę dalszych działań. W 2022 roku w Poznaniu odnotowano 346 wypadków z udziałem rowerzystów, co oznacza wzrost o 10% w porównaniu z 2021 rokiem (314 wypadków). W 2020 roku udział wypadków z rowerzystami stanowił 4,5% wszystkich zdarzeń drogowych, przy czym odnotowano dwie ofiary śmiertelne. W maju 2025 roku, w szczycie sezonu rowerowego, liczba zdarzeń rośnie, szczególnie w godzinach szczytu i na popularnych trasach.
Główne problemy bezpieczeństwa rowerzystów w maju 2025 roku to:
- Wymuszenie pierwszeństwa przez kierowców: Najczęstszą przyczyną wypadków (około 50%) jest nieustąpienie pierwszeństwa rowerzystom przez kierowców, szczególnie na skrzyżowaniach, takich jak ul. Grunwaldzka z Promienistą czy ul. Głogowska.
- Niedociągnięcia infrastrukturalne: Pomimo rozbudowanej sieci, niektóre trasy, np. wzdłuż ul. Przybyszewskiego, są niewygodne z powodu ciasnych skrzyżowań, licznych świateł i konieczności zmiany kierunku jazdy.
- Konflikty piesi-rowerzyści: Na ciągach pieszo-rowerowych, takich jak okolice rynku na os. Rusa, brak wyraźnego oznakowania prowadzi do kolizji między rowerzystami a pieszymi.
- Brak spójności tras: Kluczowe odcinki, np. wzdłuż trasy PST (Piątkowo–Winogrady–centrum), nadal nie są w pełni połączone, zmuszając rowerzystów do korzystania z jezdni.
- Słaba widoczność rowerzystów: Brak odpowiedniego oświetlenia i odblasków u części rowerzystów, zwłaszcza po zmroku, zwiększa ryzyko wypadków, mimo że obowiązkowe wyposażenie roweru obejmuje światło przednie, tylne odblaski i dzwonek.
Kluczowe wyzwania w maju 2025 roku
Maj to okres wzmożonego ruchu rowerowego, napędzanego kampanią „Rowerowy Maj”, w której w 2025 roku uczestniczy rekordowa liczba placówek (227 w Gdańsku, co sugeruje podobny trend w Poznaniu). Jednak kilka problemów szczególnie uwidacznia się w tym czasie:
- Zatłoczenie na popularnych trasach: Ulice takie jak Grunwaldzka, Solna (z ruchem do 2000 rowerów dziennie) czy okolice jeziora Maltańskiego są przeciążone, co zwiększa ryzyko kolizji.
- Brak pierwszeństwa na przejazdach rowerowych: Prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z 2025 roku podkreśla, że rowerzysta nie ma pierwszeństwa, dopóki nie wjedzie na przejazd, co prowadzi do nieporozumień i niebezpiecznych sytuacji.
- Niewystarczająca edukacja: Wielu kierowców nie potrafi ocenić prędkości rowerzystów, a rowerzyści nie zawsze znają przepisy, np. dotyczące zakazu jazdy po chodnikach (z wyjątkiem opieki nad dziećmi do 10 lat lub złych warunków pogodowych).
- Korzystanie z telefonów podczas jazdy: Proponowane w 2025 roku przepisy wprowadzają mandaty (200–300 zł) za używanie smartfonów bez zestawu głośnomówiącego, co jest częstym problemem wśród rowerzystów.
- Opóźnienia w realizacji strategii rowerowej: Uchwalona w 2017 roku strategia rowerowa zakładała pełną realizację do 2025 roku, ale już w 2024 roku było jasne, że program zostanie ukończony tylko w większości, co opóźnia poprawę bezpieczeństwa.
Co należy poprawić?
Aby zwiększyć bezpieczeństwo rowerzystów w Poznaniu w maju 2025 roku i w kolejnych latach, miasto musi działać wielotorowo, łącząc inwestycje infrastrukturalne, edukację i zmiany legislacyjne. Oto kluczowe propozycje:
- Rozbudowa i poprawa infrastruktury rowerowej:
- Połączenie tras: Przyspieszenie budowy brakujących odcinków, takich jak trasa PST czy drogi na Łazarzu i Szczepankowie, zgodnie z zapowiedziami wiceprezydenta Mariusza Wiśniewskiego.
- Przebudowa problematycznych tras: Modernizacja trasy wzdłuż ul. Przybyszewskiego, eliminująca ciasne skrzyżowania i nadmiar świateł, oraz poprawa nawierzchni na starszych odcinkach.
- Lepsze oznakowanie: Wprowadzenie wyraźnych znaków ostrzegawczych na ciągach pieszo-rowerowych, np. na os. Rusa, oraz znaków pionowych (C-13a) na przejazdach rowerowych, aby zwiększyć czujność kierowców i rowerzystów.
- Zadaszone parkingi rowerowe: Rozbudowa infrastruktury parkingowej, szczególnie przy węzłach komunikacyjnych i szkołach, zgodnie z rekomendacjami Europejskiej Deklaracji Rowerowej.
- Edukacja i kampanie społeczne:
- Szkolenia dla kierowców: Wprowadzenie obowiązkowych kursów na temat oceny prędkości rowerzystów i zasad wyprzedzania (min. 1 metr odstępu).
- Kampanie dla rowerzystów: Promowanie używania kasków (obowiązkowych dla niepełnoletnich w 2025 roku), odblasków i oświetlenia poprzez akcje takie jak „Rowerowy Maj” czy darmowe kontrole rowerów.
- Edukacja komunikacyjna: Szerokie kampanie informujące o braku pierwszeństwa rowerzystów przed wjazdem na przejazd, aby uniknąć nieporozumień.
- Zmiany w przepisach i ich egzekwowanie:
- Wprowadzenie nowych regulacji: Wdrożenie proponowanego zakazu wjeżdżania na przejazd przed nadjeżdżającym pojazdem oraz przyznanie pierwszeństwa „wjeżdżającym” rowerzystom z obowiązkiem ostrożności.
- Strefy „Tempo 30”: Usystematyzowanie stref ograniczonej prędkości do 30 km/h w centrum miasta, z mandatami do 800 zł dla kierowców przekraczających prędkość o ponad 10 km/h.
- Wzmocnienie patroli: Zwiększenie obecności Straży Miejskiej na newralgicznych skrzyżowaniach, takich jak Grunwaldzka z Promienistą, oraz egzekwowanie zakazu używania telefonów przez rowerzystów.
- Drobne, punktowe zmiany:
- Poprawa widoczności: Wprowadzenie dodatkowych odblasków bocznych na rowerach i jaskrawych oznaczeń na przejazdach, zgodnie z planowanymi przepisami.
- Totemy rowerowe: Rozbudowa systemu totemów, takich jak ten przy ul. Bukowskiej, aby ułatwiać płynną jazdę przez skrzyżowania.
- Słupki ochronne: Instalacja słupków na skrzyżowaniach, jak na ul. Głogowskiej, aby poprawić widoczność i bezpieczeństwo.
- Długofalowe inwestycje:
- Pełna realizacja strategii rowerowej: Przyspieszenie prac nad brakującymi odcinkami tras, aby osiągnąć cel 100% realizacji strategii z 2017 roku.
- Obwodnica rowerowa: Rozpoczęcie planowania pełnowymiarowej obwodnicy rowerowej wokół miasta, wzorowanej na innych ośrodkach.
- Wizja zero: Dążenie do zerowej liczby ofiar śmiertelnych wśród rowerzystów poprzez uspokojenie ruchu i wprowadzenie „ulic-ogrodów”.
Podsumowanie
Bezpieczeństwo rowerzystów w Poznaniu w maju 2025 roku, mimo rozbudowanej infrastruktury i innowacji, takich jak rowerowe totemy czy stacje napraw, wciąż wymaga poprawy. Główne problemy to wymuszenie pierwszeństwa przez kierowców, niedociągnięcia infrastrukturalne, konflikty z pieszymi i brak pełnej spójności tras. Aby zwiększyć bezpieczeństwo, miasto powinno przyspieszyć inwestycje w brakujące odcinki dróg, poprawić oznakowanie, wzmocnić edukację komunikacyjną i wprowadzić nowe przepisy, takie jak obowiązek ostrożności na przejazdach. Mieszkańcy mogą wspierać te działania, zgłaszając niebezpieczne miejsca do Zarządu Dróg Miejskich (ul. Wilczak 17, tel. 61 646 33 44) lub Straży Miejskiej (tel. 986). Dzięki współpracy władz, rowerzystów i kierowców Poznań może stać się miastem, w którym jazda na rowerze będzie nie tylko popularna, ale i w pełni bezpieczna.
