Palmiarnia Poznańska, jeden z najstarszych i największych ogrodów botanicznych w Polsce, a zarazem unikatowy obiekt na skalę europejską, wkrótce przejdzie gruntowną modernizację. Miasto Poznań podjęło decyzję o zaciągnięciu pożyczki w wysokości blisko 163 milionów złotych, która sfinansuje kompleksową przebudowę tego wyjątkowego miejsca zlokalizowanego w Parku Wilsona. Decyzja została zatwierdzona przez poznańskich radnych podczas sesji 27 maja 2025 roku, otwierając drogę do realizacji jednej z najważniejszych inwestycji w infrastrukturę kulturalno-przyrodniczą miasta.
Cel inwestycji: modernizacja i zielona transformacja
Palmiarnia Poznańska, otwarta w 1911 roku, jest nie tylko perełką architektoniczną, ale także domem dla ponad 1100 gatunków roślin, 170 gatunków ryb oraz około 50 gatunków roślin wodnych, prezentowanych w 12 pawilonach. Obiekt, wpisany wraz z Parkiem Wilsona do rejestru zabytków, od lat wymaga modernizacji, by sprostać współczesnym standardom technologicznym i potrzebom egzotycznej flory oraz fauny. Ostatni gruntowny remont przeprowadzono w latach 1982–1992, co czyni obecne prace koniecznymi, aby zapobiec degradacji budynku i zapewnić odpowiednie warunki dla unikatowych okazów, takich jak 400-letni sagowiec australijski czy majestatyczna wiktoria królewska.
Jak podkreśla Maja Chłopocka z Poznańskich Inwestycji Miejskich (PIM), projekt zakłada nie tylko remont, ale kompleksową przebudowę, obejmującą m.in. wymianę oszklenia pawilonów, modernizację infrastruktury technicznej, przebudowę wejścia głównego, rozbudowę akwarium oraz kawiarni. W planach jest także stworzenie podziemnego holu z punktem sprzedaży pamiątek oraz wprowadzenie nowoczesnych systemów sterowania wietrzeniem, oświetleniem i multimediami. Ważnym elementem inwestycji będzie zastosowanie rozwiązań z zakresu tzw. błękitno-zielonej infrastruktury, takich jak retencja wody i dobór roślin zwiększających przepuszczalność gruntu, co wpisuje się w ideę zielonej transformacji miasta.
Finansowanie z Krajowego Planu Odbudowy
Poznań zdecydował się na pozyskanie środków na remont w ramach preferencyjnej pożyczki z Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK), udzielanej ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). Kwota 162 875 238 zł pokryje zarówno koszty prac przygotowawczych, jak i realizację inwestycji. Pożyczka została przyznana na korzystnych warunkach, z oprocentowaniem na poziomie 1% w skali roku oraz bez dodatkowych opłat i prowizji. Analiza wniosku przez BGK zakończyła się pozytywnie, a obecnie trwa finalizacja projektu umowy.
Jak zaznacza Urząd Miasta, wybór Palmiarni jako priorytetowego projektu wynika z ograniczonej puli środków dostępnych w ramach KPO na refinansowanie wcześniej rozpoczętych inwestycji. Skupienie się na modernizacji tego obiektu pozwoli na efektywne wykorzystanie funduszy i realizację projektu o znacznej wartości dla miasta.
Zakres prac i wyzwania
Przebudowa Palmiarni to zadanie wymagające szczególnej precyzji, zwłaszcza ze względu na konieczność ochrony cennej kolekcji roślin i zwierząt. Prace będą prowadzone etapami, z uwzględnieniem wytycznych Miejskiego Konserwatora Zabytków, co wynika z historycznego charakteru obiektu. Kluczowe działania obejmują:
- Wymianę oszklenia pawilonów wystawienniczych, co zwiększy dostęp światła naturalnego i zmniejszy energochłonność budynku.
- Przebudowę akwarium, w którym powstaną wielkokubaturowe zbiorniki dla dużych ryb rzecznych z Ameryki Południowej.
- Modernizację infrastruktury, w tym instalacji centralnego ogrzewania, kluczowej dla utrzymania odpowiednich warunków dla roślin tropikalnych.
- Rewitalizację zieleni wokół Palmiarni, z naciskiem na rozwiązania wspierające retencję wody.
- Poprawę dostępności dla osób z niepełnosprawnościami, co zwiększy atrakcyjność obiektu dla turystów i mieszkańców.
Prace projektowe, realizowane przez Sweco Polska, są obecnie na etapie finalizacji dokumentacji i uzyskiwania pozwolenia na budowę, co planowane jest na trzeci kwartał 2025 roku. Po zabezpieczeniu finansowania ogłoszony zostanie przetarg na wykonawcę robót budowlanych, który określi dokładny koszt i harmonogram prac. Nieoficjalnie mówi się, że remont może rozpocząć się po wakacjach 2025 roku i potrwać nawet cztery lata, co oznaczałoby ponowne otwarcie Palmiarni w 2030 roku.
Dlaczego remont jest konieczny?
Palmiarnia, mimo swojej popularności, boryka się z problemami technicznymi, takimi jak nieszczelność okien czy przestarzała infrastruktura. Poprawa tych elementów pozwoli nie tylko na lepsze warunki dla roślin i zwierząt, ale także na obniżenie kosztów eksploatacji, np. dzięki większej energooszczędności. Modernizacja zwiększy również komfort zwiedzających, czyniąc obiekt bardziej atrakcyjnym dla turystów i mieszkańców Poznania.
Podsumowanie
Pożyczka na remont Palmiarni Poznańskiej to kluczowy krok w kierunku zachowania tego wyjątkowego obiektu dla przyszłych pokoleń. Inwestycja, łącząca ochronę dziedzictwa przyrodniczego z nowoczesnymi rozwiązaniami technologicznymi, wpisuje się w strategię zrównoważonego rozwoju miasta. Mieszkańcy i turyści z niecierpliwością czekają na efekty prac, które uczynią Palmiarnię jeszcze bardziej zjawiskową wizytówką Poznania.
