Koniec pewnej epoki w stolicy Wielkopolski staje się faktem, a pasażerów czeka historyczny weekend na poznańskich torowiskach. Wysłużone i charakterystyczne wagony wysokopodłogowe generacji 105N oraz 105Na, które przez ponad pięć dekad stanowiły filar komunikacji miejskiej, zostają oficjalnie wycofane z codziennego ruchu liniowego. Mieszkańcy zyskają okazję do symbolicznego pożegnania z tymi pojazdami w ramach specjalnie uruchomionej trasy.
Wielkie pożegnanie na trasie z Górczyna na Starołękę
Oficjalne i symboliczne pożegnanie ze „stopiątkami” zaplanowano na najbliższy weekend, czyli na dni 30-31 maja bieżącego roku. Z tej konkretnej okazji w stolicy Wielkopolski uruchomiona zostanie wyjątkowa turystyczna linia oznaczona numerem 51. Zastąpi ona dotychczas zapowiadane linie turystyczne numer 0 oraz 20.
Wybór oznaczenia dla nowej trasy ma wymiar symboliczny i bezpośrednio nawiązuje do historii poznańskiego przewoźnika.
„Dlaczego linia specjalna została oznaczona numerem 51? Bo „stopiątki” służą w Poznaniu od 51 lat!” – mówi Krzysztof Dostatni, prezes Zarządu MPK Poznań.
Trasa, którą pokonają pojazdy, również nie jest dziełem przypadku i została dokładnie zaplanowana przez organizatorów. Wagon 105N oraz ostatnie zachowane sztuki 105Na przejadą z Górczyna, przez ścisłe centrum miasta, aż do Starołęki. Dokładnie taką samą trasą, tyle że w ramach regularnej linii numer 14, poruszały się niegdyś pierwsze egzemplarze tych kultowych tramwajów dostarczone do miasta.
Nowoczesny tabor zastępuje wysokopodłogowe pojazdy w Poznaniu
Decyzja o zakończeniu regularnej eksploatacji pojazdów tej generacji jest bezpośrednio powiązana z unowocześnianiem floty miejskiego przewoźnika. MPK Poznań regularnie inwestuje w nowoczesny tabor, realizując zakupy całkowicie niskopodłogowych tramwajów Moderus Gamma. To właśnie te nowoczesne pojazdy pozwalają na sukcesywne odsyłanie na bocznicę starszych i wysokopodłogowych modeli.
Od czerwca bieżącego roku pociągi typu 105Na przestaną być uwzględniane w codziennych, regularnych rozkładach jazdy na poznańskich liniach komunikacyjnych. Przedsiębiorstwo zaznacza jednak, że mogą one jeszcze sporadycznie pojawiać się na mieście jako tak zwana rezerwa czynna. Ostateczne i całkowite zniknięcie tych maszyn z poznańskich torowisk nastąpi w momencie wejścia w życie letniego rozkładu jazdy.
Rewolucja z czasów PRL i dekady modernizacji na poznańskich torach
Początki historii wagonów 105N w stolicy Wielkopolski sięgają stycznia 1975 roku. To właśnie wtedy poznańskie przedsiębiorstwo otrzymało pierwszych siedem sztuk tych pojazdów, które wyprodukowane zostały w fabryce Konstal w Chorzowie. W kolejnych latach dostarczano następne egzemplarze, a ich łączna liczba przekroczyła 100 sztuk, co całkowicie zrewolucjonizowało transport pasażerski w okresie PRL.
W roku 1979 fabryka w Chorzowie opracowała nową, zmodyfikowaną wersję tego tramwaju, którą oznaczono symbolem 105Na. Pierwsze sztuki nowszego typu trafiły do Poznania jeszcze w tym samym roku, a ostatnia dostawa fabrycznie nowych egzemplarzy miała miejsce w 1990 roku. Nowsza wersja różniła się od pierwowzoru między innymi metalową i całkowicie zabudowaną kabiną, brakiem dodatkowych szyb w kabinie motorniczego, a także zmienionym układem elektrycznym i odświeżonym wyglądem zewnętrznym.
W sumie do Poznania z chorzowskiej fabryki Konstal trafiło aż 246 sztuk wagonów generacji 105N oraz 105Na. Na samym początku eksploatacji po mieście kursowały pojedyncze wagony, jednak po dwóch miesiącach zaczęto łączyć je w pary. Z kolei w latach 1988-1992 na linie kierowano nawet składy składające się z trzech wagonów.
Przyszłość kultowych tramwajów i rekonstrukcje taboru
W latach 90. XX wieku w Poznaniu ruszył proces systematycznej modernizacji wysłużonego taboru. Efektem tych działań była między innymi modernizacja dwudziestu składów w latach 2008-2010, które po przebudowie oznaczono jako Moderusy Alfa. Do dnia dzisiejszego w codziennym ruchu liniowym na terenie miasta pozostaje jeszcze 16 takich pociągów.
Pierwsze kasacje najbardziej wyeksploatowanych „stopiątek” rozpoczęły się w 2011 roku i proces ten jest kontynuowany do dziś, przybierając na sile po ostatnich dostawach Moderusów Gamma. Pomimo wycofania z codziennej służby, tramwaje te nie znikną całkowicie z pamięci mieszkańców. Z uwagi na ich ogromne zasługi oraz rolę w historii lokalnej komunikacji, wybrane, historyczne egzemplarze zostaną zachowane i będą obsługiwać linie turystyczne w przyszłości.
Źródło: MPK Poznań
